Feiten over ziektes die door muggen worden overgedragen (Deel I)

Zoemende muggen rond uw hoofd zijn ontzettend vervelend, en iedereen haat hun jeukende beten die dagenlang opgezwollen kunnen blijven. Maar naast vervelend kunnen ze ook ronduit gevaarlijk zijn. Muggen zijn namelijk een van de grootste ziektedragers ter wereld.

Wanneer hun lange, buisvormige snuit, “proboscis” genoemd, de huid van de besmette gastheer binnendringt, wordt de ziekteverwekker overgedragen op de mug. Als de besmette mug dan een nieuwe, niet-besmette gastheer aanvalt, raakt ook die gastheer besmet. De meest bekende ziektes zijn malaria, chikungunya, dengue, het westnijlvirus en het zikavirus. Al deze ziektes worden veroorzaakt door een virus of een parasiet die wordt overgedragen door vectoren zoals muggen.

Malaria

Malaria is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door een parasiet. Geïnfecteerde muggen van het geslacht Anopheles brengen de parasiet over nadat die zich in de mug heeft voortgeplant. Deze muggen steken alleen bij zonsopgang en zonsondergang. Als de ziekteverwekker wordt overgedragen, komt hij via de bloedbaan in de lever terecht, waar hij zich vervolgens verspreidt.

Malaria is een griepachtige ziekte die gepaard gaat met koorts, hoofdpijn, braken en rillingen. De eerste symptomen verschijnen meestal tussen tien dagen à vier weken. Afhankelijk van het type parasiet dat wordt overgedragen, kan het verloop van de ziekte bijzonder ernstig en zelfs dodelijk zijn. Met medicatie en preventie kan een fatale afloop weliswaar worden vermeden.

Bijna de helft van de wereldbevolking wordt bedreigd door malaria, dat wijdverbreid is in veel landen in Afrika, Azië, Amerika, de Stille Oceaan en het Caribisch gebied. Desondanks bestaat er geen vaccin tegen deze ziektes, enkel geneesmiddelen om te proberen de symptomen te voorkomen of te verlichten. Het is dus belangrijk om mensen bewust te maken van het risico op ziektes die door muggen worden overgedragen en hoe ze zich kunnen beschermen tegen muggenbeten.

Dengue

Dengue of knokkelkoorts is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door een virus dat kan worden overgedragen door vectoren zoals dagmuggen van de soorten Aedes aegypti of Aedes albopictus. Het is een ziekte met griepachtige symptomen, waaronder hoofdpijn, vermoeidheid, koorts, huiduitslag, en gewrichts- en spierpijn. Typisch voor de denguekoorts is de "denguetriade", met aanhoudende symptomen van koorts, hoofdpijn en huiduitslag. De incubatietijd kan 3 tot 15 dagen duren. De eerste tekenen beginnen meestal geleidelijk aan na vijf tot acht dagen. De acute fase van de ziekte kan tot twee weken duren. Een volledig herstel vraagt vaak enkele weken. Dengue is in minder dan 1% van de gevallen dodelijk. Om overlijden na besmetting met het virus te voorkomen, is vroegtijdige opsporing noodzakelijk.

Het virus is wijdverspreid in vele landen in Afrika, Azië, Amerika, de Stille Oceaan en het Caribisch gebied. De afgelopen decennia is de incidentie wereldwijd dramatisch toegenomen. Op dit moment loopt de helft van de wereldbevolking risico. Desondanks bestaat er geen vaccin tegen deze ziektes. Het is dus belangrijk om mensen bewust te maken van het risico op ziektes die door muggen worden overgedragen en hoe ze zich kunnen beschermen tegen muggenbeten.